Konak Belediyesi

KONUM

“Belediye Hizmet Binası ve Yakın Çevresinin Düzenlenmesi Mimari Proje Yarışması” na konu olan Tasarım Alanı; İzmir İli Konak İlçesi Yenidoğan Mahallesi’ nde, Gaziler Caddesi ile Yeşildere Caddesi kesişiminin güneydoğu tarafında kalmaktadır. Konum itibari ile söz konusu alan, motorlu taşıt ve yaya sirkülasyonları baz alınacak olursa kentsel geçiş anlamında yüksek yoğunluklu promenad ve eşik değeri taşımaktadır. Bununla birlikte Tasarım Alanı; doğuda orta yüksek yoğunluklu Konut + Ticaret Alanı, kuzeyde İtfaiye gibi kamu kullanımına yarı açık yapı grubu, batıda düşük debili Melez Deresi ve güneyde güncel imar planı notlarına göre düzenlenmesi yarışma konusu dahilinde düşünülen kamusal yapı grupları ile kentsel yeşil alan ile çevrilidir.

Söz konusu çevre verileri irdelendiğinde; kent kullanıcılarının bürokratik işlem yoğunluğu ve buna yönelik mekan gereksiniminin tek bir alanda toplandığı, kent içi odak noktaları arasında ana güzergahlardan biri olma özelliğini taşıyan çevre yoluna kolaylıkla bağlantısı ve sürdürülebilir bir peyzaj tasarımının olanaklı hale gelebileceği yeşil aksın göbeğinde bulunması gibi parametreler ile karşılaşılmaktadır. Bu bağlamda, İzmir Konak Belediyesi Hizmet Binası, bir bakıma sosyal, ekonomik ve ekolojik geçiş akslarının kesişiminde yer almaktadır. Söz konusu potansiyelin gücü, kentsel tasarım anlamında, motorlu taşıt ve yaya sürkülasyon akslarının korunarak rehabilite edilmesi, güney yönden gelen yeşil bandın fiziksel sürekliliğinin sağlanarak bir anlamda kamusal yapıları birbirine bağlaması, doğu yönünde yer alan konut dokusunun imar planında bitişik nizam düzenlemesinin rehabilite edilerek güncellenmesi gibi ön adımlar, sonraki adımda alt ölçek tasarım müdahaleleri için referans olmuştur. Bir anlamda, şartname tarafından tariflenen ve ana hatları ile korunması önerilen İmar Planı ve Notları’ na uyularak Konut + Ticaret Alanı’ nın bulunduğu ada sistemi korunmuş; buna ek olarak çekme mesafeleri Yeşil Band baz alınarak yeniden düzenlenmiş ve gabari ölçütleri belirlenmiştir. Ayrıca İzmir Konak Belediyesi Hizmet Binası’ nın konumlandığı alan, vista yönelimi açısından da farklı zenginliklere ev sahipliği yapmaktadır.

PROGRAM

İzmir Konak Belediyesi Hizmet Binası için önerilen yapı, mimari ihtiyaç programı doğrultusunda birbirinden farklı işlevleri barındırmaktadır. Söz konusu işlevler farklı kullanıcı profilleri, farklı kullanım zamanları ve değişken mekan büyüklükleri gerektirmektedir. Önerilen mimari çözüm, bu farklılıkların bir aradalığını vurgulamak üzere kurgulanmıştır. Bunun yanı sıra, yeni mahalli kent vizyonunda söz konusu alanın makro ölçekte yeni kentsel odak noktası olması amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, aralarında Sağlık Yapısı, Belediye Hizmet Binası, İtfaiye gibi farklı nitelikteki kamusal yapılar odak noktası güzergahında ard arda sıralanarak kamusal bir geçiş tariflemektedir. Aynı zamanda Belediye Hizmet Binası da bu güzergah üzerinde kamusal eşik görevini üstlenmektedir. Bununla birlikte söz konusu kamusal geçiş, yeşil band ile paralel yapıda kurgulanarak kent kullanıcılarının promenad boyunca peysaj öğelerinden ve kentsel donatılardan en üst düzeyde faydalanabilmesi amaçlanmıştır. Bu noktada ana yerleşim; Melez Çayı, paralelinde motorlu taşıtlar için çevre yolu, paralelinde kamusal yapı dizilimi ve paralelinde yeşil band şeklinde bir kurgu ile gerçekleşmektedir.

MEKANSAL OLUŞUM

İzmir Konak Belediyesi Belediye Hizmet Binası, ana yönelim olarak Gaziler Caddesi ile kentsel yeşil bandı baz almaktadır. Söz konusu ana ulaşım arteri (Gaziler Caddesi), yoğun konut dokusu ile Melez Deresi’ ni kısa yönde birbirine bağlayarak kent kullanıcılarının çeperinde toplanma ve sosyalleşme eğilimine uygun bir hacim olanağı sunmaktadır. Söz konusu ulaşım arterini dik yönde kesen ve Hizmet Binası Yapısı boykesiti boyunca ilerleyen yeşil band da, Gaziler Caddesi çeperinde duraklayan kent kullanıcılarının peysaj öğelerine ve kamu yapı dizilişine akmasında yardımcı olacaktır. Bu bağlamda ekolojik sürdürülebilirlik gereksinimlerinin yanı sıra, gündelik ihtiyaçları doğrultusunda farklı amaçlarla kent kullanıcılarının bir arada aynı kentsel boşluğu paylaşmasıyla sosyal sürdürülebilirlik de gerçekleşmiş olacaktır. Bu bağlamda, Belediye Hizmet Binası tasarımında, kent kullanıcılarının sirkülasyon yoğunlukları ve dereceleri göz önünde bulundurulmuş, davetkar bir mimari üslup ile şekillenen yapı kurgusuna gidilmiştir. Gaziler Caddesi yönünde giriş meydanı olabildiğince boşaltılarak kent kullanıcılarının gece – gündüz kamusal kullanımlarına ev sahipliği yapabilecek bir kent perdesi, yapı ile bütünleşik bir vaziyette Giriş Alanı’ na bakacak şekilde konumlandırılmıştır. Şeffaf yönetim anlayışıyla şekillenen belediye idari hiyerarşisi de söz konusu kent perdesi ardında Meclis Salonu bünyesinde toplanmış ve Giriş Alanı ile protokol bağlantısı sayesinde ilişkisi güçlendirilmiştir.

Arazi geometrisi gereği lineer kurguda şekillenen Belediye Hizmet Binası, geri çekme mesafeleri dahilinde kendisi için ayrılan parseli kısa yönde yüksek yüzde oranı ile doldurmaktadır. Bu da güney yönden gelen yeşil bandın Gaziler Caddesi çeperine ulaşımını engelleyecek nitelikte bir program yükü nedeniyle gerçekleşen bir sonuçtur. Söz konusu problemin önüne geçmek üzere, Belediye Hizmet Binası yapısı 1 kat yüksekliği kadar kaldırılarak zemin kotunda yaya akışının kesintisiz sürekliliği sağlanmış; ayrıca yeşil peyzaj elemanları ile oluşturulan boşluk zenginleştirilmiştir. Böylece, yapı bünyesine dahil olan Kent Kullanıcısı, sürprizli mekanlar ile karşılaşarak dış ortamda yoğun bir şekilde hissettiği yeşil örüntüyü yapı bünyesinde de aralıksız algılayacaktır.

HACİM

Yapı geometrisinde, nitelik ve işlevsel anlamda birbiri ile ayrışabilen mekan hiyerarşisi baz alınmıştır. Söz konusu seperasyonun doğal sonucu olarak, Hizmet Binası yapısı kendi içerisinde 4 dilime ayrılarak yapı tektoniğinde de bu ayrışma kendini göstermiştir. Buna göre açık ofislerin yoğun bir şekilde yer alacağı ve konsol yapı elemanları ile birlikte genişliği 10 – 12 m’ yi bulan bir dilim, hemen yanında salt kapalı atrium ve bu atriumun barındırdığı yarı açık ve kapalı kamusal donatı alanları ile dolu yine 8 m genişliğinde bir başka dilim, sonrasında zemin kotunda çözümlenen doğal bitki örtüsünün de fiziksel anlamda dış ortamdan beslenebileceği ve kent kullanıcılarına yönelik yapı içi toplanma noktasını oluşturan 16 m genişliğinde avlu dilimi, en sonda da özelleşmiş müdürlüklerin yer aldığı 8 m genişliğinde bir başka yapı dilimi ard arda sıralanmıştır. Yapının doğu sırtında, mesai saatleri içerisinde rahatsız edici doğu ışığını bir nebze engellemesi amacıyla çekirdek sistemleri çözülmüş; güney ve batı cephelerinde ise yoğun ofis kullanımına ev sahipliği yapacak mekanlar yerleştirilmiştir. Kuzey cephesinde ise Belediye Meclis Salonu’ nun yer alacağı masif sırtlı mekan ve Başkanlık Makamı yerleştirilerek hem Giriş Alanı ile mevcut ilişki kuvvetlendirilmiş; hem de faydası olmayan yapı fiziği koşullarından kaçınılmıştır.